ميشود، بايد مطالعه كنند. بايد اضافه كنم كه بخشي از برنامهٴ من اين است كه گاهگاه (مثلاً در مجلد 3) تقويم گزيدهاي منتشر كنم تا با قراردادن تعدادي از سنوات مأخوذ از فصول مختلف كتاب در پشت سر يكديگر، تداومي را كه بهطور مصنوعي مغشوش شده، بار ديگر تثبيت كنم.
من زحماتي متحمل شدهام، تا مطالب خود را هرچه ممكن است توزيع كنم. وقتي مردم نوشتههاي تاريخداري بر جا ميگذارند، اين تاريخهاست كه نحوهٴ انتخاب مرا تعيين ميكند. ولي چه بسا آثار كه داراي تاريخ دقيق نيست و بايد روشهاي ديگري به كار برده شود، به آساني ميتوان ديد روشي كه به كرات به كار رفته، يعني روش قرار دادن افراد به ترتيب زماني تاريخ مرگشان، گمراهكننده است. پس از تجربههاي بسيار، خود را قانع كردهام كه بهترين روش همان است كه گذشتگان به كار ميبردند، يعني در صورت فقدان هر نوع اطلاعات متناقضي، اوج درخشش او را در حدود چهل سالگي فرض ميكردند. احتمالاً بزرگترين اكتشافات علمي و پرثمرترين تصميمات بهوسيلهٴ مردان جوانتر از چهل ساله صورت گرفته، ولي به اتمام رساندن كارشان وقت چشمگيري گرفته و تحقق افكارشان تا سالهاي درازي به طول انجاميده است.
جالب خواهد بود كه اين موضوع را مورد بررسي آماري قرار دهيم. در ضمن احساس ميكنم كه چهل سالگي بهطور متوسط نزديكترين نقطه به اوج فكري بسياري از مردم است. با توجه به فعاليت واقعاً خلاق، اين مطلب كاملاً تأييد ميشود؛ ولي اگر صرفاً اندوختن تبحر و تجربه را به حساب آوريم، احتمالاً اين سن بالاتر خواهد رفت، يعني تا آنجا كه عمر راه ميدهد. طبقهبندي ما در مورد معاصران بسا به اين علت دچار خلط ميشود كه سن كسب بالاترين حيثيت، اغلب با سن بزرگترين فعاليتها مغاير است. مسلماً پيش از آن كه فعاليت يك ذهن واقعاً اصيل مورد ارزيابي قرار گيرد، وقت زيادي صرف ميشود. اغلب اتفاق ميافتد كه شخص تا وقتي كه فعاليتش اگرنه زندگياش، به سر نيامده به اعتباري معنوي كه خلاقيتش مستوجب آن است، دست نمييابد.
هر يك از فصول مقدمهٴ من به نام برجستهترين نمايندهٴ عصري موسوم شده كه مورد مطالعه بوده است. عاقلانه نيست كه اهميت خيلي زيادي براي اين عناوين قايل شويم، كه منظور اصلي از آن ياري حافظه بوده است. شايد براي ما مشكل باشد كه به ياد آوريم اين يا آن شخص در نيمهٴ اول سدهٴ نهم ميزيسته و كس ديگر در نيمهٴ آخر آن، ولي با آساني بيشتري ميتوانيم به ياد آوريم كه اولي در همان روزگار برآمدن خوارزمي به سر ميبرده، حال آن كه ديگري در ذهن ما بهطور طبيعي با نام رازي قرين خواهند بود.
بنابراين، همهٴ كساني كه نامشان براي مشخص كردن يك عصر انتخاب شده، افراد شاخص و مهمياند، ولي الزاماً مهمترين افراد نيستند. براي توضيح بايد گفت واضح است كه فهرست چهل و هشت شهر مهمي كه هر يك از يكي از چهل و هشت ايالت آمريكا انتخاب شود، با فهرست چهل و هشت شهر مهم سراسر ايالات متحد امريكا كاملاً فرق خواهد داشت.